x

EnoTarnowskie - życie w rytmie slow

Kategoria: Wino    22.11.2021

O tym, że w naszym kraju powstaje coraz więcej winnic, wiadomo nie od dziś - funkcjonuje ich już ok. 400, z czego ponad 50% na Pogórzu w południowej Polsce, a 25% w Małopolsce. Stosunkowo nowym zjawiskiem jest natomiast rozwój krajowej enoturystyki, który dynamicznie przyspieszył w czasie pandemii.

Winnica Dąbrówka. Fot. Monika Jankowska-Kapica
Winnica Dąbrówka. Fot. Monika Jankowska-Kapica
Z powodu zamknięcia granic lub obostrzeń sanitarnych miłośnicy tej formy podróżowania musieli nierzadko zrezygnować z planów wojaży do winnic włoskich, francuskich czy niemieckich i – siłą rzeczy – zwrócili uwagę na krajową ofertę. Poza tym wciąż przybywa nowych enoturystów, którzy przygodę z odkrywaniem winnych szlaków zaczynają właśnie od polskiego podwórka. 

Sporo winiarzy wyciąga z tego wnioski, organizując na swych włościach degustacje, winobrania, wydarzenia muzyczne i inne imprezy, nierzadko proponując przy okazji atrakcyjną bazę noclegową. Właściciele 13 winnic z regionu Tarnowa – nazywanego czasem „Polską Toskanią” – poszli o krok dalej i przystąpili do projektu EnoTarnowskie, który ma promować cały winiarski region. 

Chcą propagować i umożliwiać spędzanie wolnego czasu w rytmie slow, lokalnie i ekologicznie – w otoczeniu winnic, nad kieliszkiem lokalnego wina, przy desce regionalnych smakołyków i w towarzystwie winiarzy. 

PO PIERWSZE: TERROIR 
Region EnoTarnowskie obejmuje malownicze tereny: Przedgórze Karpackie, czyli styk Kotliny Sandomierskiej i Pogórza Ciężkowicko-Rożnowskiego z Wisłą na północy, Rabą i Uszwicą na zachodzie, Wisłoką na wschodzie, a centralnie z Dunajcem i Białą. 

Te rzeki, ich doliny oraz zalesione wzgórza tworzą idealny klimat dla uprawy winorośli. Łagodne stoki o południowej ekspozycji, od północy osłonięte są gęstymi lasami, wzgórzami i sadami. Gleba jest też odpowiednia – z fliszem podkarpackim, na glinie, z odrobioną iłów i piasków. 

Winnica Bogu-miła. Fot. Monika Jankowska-Kapica
Winnica Bogu-miła. Fot. Monika Jankowska-Kapica
PO DRUGIE: TRADYCJA 
Projekt EnoTarnowskie to inicjatywa Tarnowskiego Centrum Informacji, powstała dzięki Marcinowi Pałachowi oraz Janowi Czai przy współpracy z Małopolskim Stowarzyszeniem Winiarzy. – Szukaliśmy sposobu na promocję Tarnowa i okolic i okazało się, że te okolice mają silne związki historyczne z winiarstwem, a odradzające się winnice stają się atutem regionu – opowiada Jan Czaja. 

Tradycje upraw winorośli w tarnowskim sięgają czasów renesansu. Wina produkował tu m.in. hetman koronny Jan Tarnowski (konkurowały z trunkami królowej Bony), wojewoda bracławski Maciej Lanckoroński na zamku w Melsztynie, rodzina Chrząstowskich herbu Zadora w Szczepanowicach czy książę Sanguszko w Tarnowie. 

W tym ostatnim przypadku historia zatoczyła koło, bowiem na południowym stoku przy Pałacu Sanguszków na Gumniskach w Tarnowie powstaje obecnie Winnica Miejska. – Tam ród Sanguszków miał swoją winnicę. To świadome nawiązanie do historii, podkreślenie ciągłości tradycji – wyjaśnia Robert Beściak, prezes Małopolskiego Stowarzyszenia Winiarzy, a zarazem właściciel winnicy Dąbrówka. – Winnica Miejska to pomysł winiarzy ze Stowarzyszenia, sami będziemy w nią inwestować. 

Na 7 hektarach zasadzonych zostanie 31,5 tys. krzaków winorośli. Jeśli plany się powiodą, będzie to jedna z największych winnic w Małopolsce, o potencjale 30 tys. butelek rocznie. Pierwsze wina mają być gotowe w 2025 r. 

PO TRZECIE: INWESTYCJE 
Tymczasem EnoTarnowskie pozyskało pieniądze na stworzenie jednolitego systemu identyfikacji wizualnej i infrastruktury turystycznej dla swoich winnic. W niektórych już je zamontowano, m.in. w Winnicy Dąbrówka. To drewniane ławki i tablice informacyjne, kosze na śmieci, stojaki rowerowe, tzw. witacze i czytelne drogowskazy opatrzone szyldem EnoTarnowskie. Hitem wśród enoturystów są ogromne drewniane ramy-okna, w których można ustawić się do zdjęcia na tle pięknych widoków. 

W planach jest także uruchomienie Małopolskiego Centrum Winiarstwa z muzeum winiarstwa, pierwszą w Polsce wioską winiarską w gminie Pleśna i rozbudowaną siecią szlaków rowerowych EnoVelo biegnących przez okolice Tarnowa i Brzeska. 

– Chcemy dać turystom infrastrukturę niezbędną do tego, by odkrywali dziedzictwo enoturystyczne regionu – podsumowuje Jan Czaja. 

Winnica Manru. Fot. Monika Jankowska-Kapica
Winnica Manru. Fot. Monika Jankowska-Kapica
EnoTarnowskie – w tych winnicach byliśmy i wino piliśmy:

WINNICA BOGU-MIŁA
Rok założenia:
2008, 
Powierzchnia: 1 ha
Uprawiane odmiany: wina czerwone – Regent, Roesler; wina białe – Solaris, Pinot Gris, Gewürztraminer, Johanniter 
Znajduje się na krańcach Olesna, niedaleko Zalipia, zwanego Malowaną Wsią. To ekologicznie czysty teren dawnego zagłębia truskawkowego. Jest płaski, a winne nasadzenia zlokalizowane są na linii północ-południe; przed wiatrami chronią je pobliskie lasy, pola i łąki. Twórca i właściciel winnicy Jarosław Bogumił postawił na rzadko uprawiane w regionie Pinot Gris oraz szczep Roesler, z którego wytwarza intensywne różowe wino. Butelki opatrzone są etykietami win zaprojektowanymi przez Annę Owcę, plastyczkę z Zalipia. Nawiązują do kwiatowych malowideł z zalipiańskich chat. 
Z myślą o enoturystach Jarosław Bogumił zbudował drewnianą wiatę z wędzarnią, grillem i piecem chlebowym. 

WINNICA MANRU
Rok założenia:
2010,
Powierzchnia: 0,5 ha
Uprawiane odmiany: wina czerwone – Rondo, Regent, Marechal Foch oraz Leon Millot, Salome; wina białe – Solaris, Seyval Blanc, Muscat 
Zlokalizowana w sercu Ciężkowicko-Rożnowskiego Parku Krajobrazowego na południowych stokach Zagórza w Kąśnej Dolnej, na wysokości 340 m n.p.m. Roztacza się z nich piękny widok na dolinę Białej oraz pasma Beskidu Sądeckiego i Beskidu Niskiego. Położona jest na dawnych ziemiach Ignacego Paderewskiego, który ponad 100 lat temu posiadał tu gospodarstwo rolne. W pobliskim dworku kompozytor stworzył jedyną w swej karierze operę 
– „Manru”. Stąd nazwa miejsca. To winnica rodzinna, a jej twórcą i właścicielem jest Marek Zwolenik, zawodowo m.in. promujący lokalną kulturę. Kontakty z artystami zaowocowały – designerskie etykiety win zaprojektował Piotr Kukla. W sezonie organizowane są tu degustacje, a w połowie sierpnia – popularne Spotkania na Winnicy. 

Winnica Dąbrówka. Fot. Monika Jankowska-Kapica
Winnica Dąbrówka. Fot. Monika Jankowska-Kapica
WINNICA DĄBRÓWKA
Rok założenia:
2010,
Powierzchnia: 3 ha
Uprawiane odmiany: wina czerwone – Regent, Rondo, Monarch, Pinot Noir, Cabernet Cantor i Cortis, Leon millot; wina białe – Solaris, Pinot Blanc, Gewürztraminer, Johanniter, Hibernal, Jutrzenka, Muscat Otonel, Muscaris, Seyval Blanc 
Położona jest w Dąbrówce Szczepanowskiej na skraju Kotliny Sandomierskiej i Pogórza Zachodniokarpackiego w gminie Pleśna. Winorośle pną się na południowym stoku schodzącym w kierunku Dunajca, z malowniczym widokiem na Tatry. Właściciel winnicy Robert Beściak wraz z żoną Katarzyną i starszymi synami wytwarza wina o wdzięcznych nazwach nawiązujących do poczetu polskich monarchów, m.in. Katarzyna, Jadwiga czy Mieszko. Oprócz win spokojnych produkuje także modne ostatnio pet-naty, czyli naturalnie musujące. Winnica oferuje aktywną enoturystykę – ma bazę noclegową, parking dla kamperów i stojaki na rowery, bo tuż obok biegną trasy rowerowe EnoVelo. 

Winnica Janowice. Fot. Monika Jankowska-Kapica
Winnica Janowice. Fot. Monika Jankowska-Kapica
WINNICA JANOWICE
Rok założenia:
2013,
Powierzchnia: 0,92 ha
Uprawiane odmiany: wina czerwone – Pinot Noir, Pinot Noir Precoce, Rondo, Regent; wina białe – Chardonnay, Auxerrois, Siegerrebe, Solaris, Johanniter, Seyval Blanc 
Zlokalizowana w Janowicach w gminie Pleśna, na wysokości 220-250 m n.p.m., na południowo-zachodnim, mocno nachylonym stoku schodzącym w kierunku Dunajca. Taka ekspozycja zapewnia winorośli idealne nasłonecznienie. Rzeka stanowi swoisty parawan podczas gwałtownych zjawisk pogodowych. Od północy i wschodu winnicę osłania zalesione wzgórze. 
To rodzinny biznes, nad którym czuwa Wiesław Chlipała. Oferta enoturystyczna obejmuje m.in. gościnny domek, degustacje komentowane z sommelierem, warsztaty winiarskie, majówki, pokazy filmów. Wizytówką miejsca jest odbywający się późnym latem Vitis Music Sfera Festiwal, którym opiekuje się Karolina Chlipała-Dobosz, córka pana Wiesława.

Winnica Epigon. Fot. Monika Jankowska-Kapica
Winnica Epigon. Fot. Monika Jankowska-Kapica
WINNICA EPIGON
Rok założenia:
2020,
Powierzchnia: poniżej 1 ara
Uprawiane odmiany: uprawy deserowe – GRFR Blue, GRFR Blanc, Arkansas i Awey; uprawy przerobowe – Fenix, Sauvignon Gris, Solaris, Rondo 
Położona jest obok Centrum Produktu Lokalnego w Rzuchowej na terenie zespołu dworsko-parkowego. To nawiązanie do tradycji, bo kiedyś były tu uprawiane winorośle.
Na razie to najmniejsza i najmłodsza winnica w kraju – przed rokiem posadzono na niej 40 sadzonek ośmiu odmian winogron. Docelowo ma liczyć nie więcej niż 100 krzewów, ale założyciele winnicy – ze Stowarzyszenia Grupa OdRolnika – chcą, aby skupiała jak najwięcej odmian winorośli w Małopolsce. 
Ich ideą było stworzenie miejsca, gdzie winiarze będą przyjmować większe grupy turystów w autokarach, którymi trudno dojechać bezpośrednio do winnic. Mogą tu przeprowadzać dla nich degustacje czy warsztaty.

Artykuł ukazał się w „Food Service" 10/2021 nr 209.

Autor tekstu: Monika Jankowska-Kapica
O AUTORZE
Monika-Jankowska-Kapica
Od ponad 10 lat pisze i redaguje teksty o jedzeniu - najpierw w magazynie "Kuchnia", teraz w "Food Service" i na stronie Ouichef.pl. Z wykształcenia polonistka. Karierę zawodową zaczynała jako reporterka i prezenterka Polskiego Radia Szczecin. Była redaktorką "Gazety Wyborczej" w Szczecinie, "Gazety Stołecznej" i "Co jest Grane". Pasjonatka tanga argentyńskiego i jogi.

Zobacz także

Wine Corner Beaty Gawędy debiutuje w stołecznym Forcie 8

Aktywnie działa na rzecz rozwoju kultury winiarskiej w Polsce. Zajmuje się importem i dystrybucją win. Jej najnowszy koncept, otwarty we wrześniu br., to trzeci z kolei sklep specjalistyczny Wine Corner usytuowany w stołecznym Forcie 8. Powołała do życia Kieliszki na Hożej oraz Kieliszki na Próżnej.

Bąbelkowy zawrót głowy, czyli wina musujące na lato

Wina musujące to synonim wakacyjnej przyjemności. Prosecco, szampan, cava i lambrusco są delikatne, finezyjne, orzeźwiające i najlepiej smakują po solidnym schłodzeniu.

Adam Pawłowski: austriackie wulkany

Jeszcze do niedawna Styria pozostawała dla mnie miejscem nieodkrytym. Do tej pory znałem ją jedynie z książek i degustacji win. Im więcej degustowałem, tym bardziej chciałem odwiedzić to fascynujące miejsce na mapie winiarskiej Austrii. Przyszło mi na to czekać aż do czerwca tego roku.

Adam Pawłowski: Przymrozek francuski

Pierwsza dekada kwietnia 2021 r. zapisze się w księgach winogrodników francuskich jako katastroficzna. Powodem jest największa od 30 lat fala przymrozków, która nie oszczędziła żadnego regionu. Zjawisko to nie pozostanie bez wpływu na jakość, ilość i niestety także na cenę francuskich win.

Adam Pawłowski: Polskie wina w restauracji

Jak personel i właściciele restauracji w Zielonej Górze zapatrują się na polskie wina? Zadałem to pytanie w stolicy lubuskiego regionu winiarskiego i... to, co usłyszałem, szybko sprowadziło mnie na ziemię.

Już wkrótce Grand Prix "Magazynu Wino"

27-29 października odbędzie się Stilnovisti XII Grand Prix "Magazynu Wino". Podczas gali wręczone zostaną nagrody dla najlepszych win w dziesięciu kategoriach.

Inne kategorie

Akademia Horeca

Skuteczna strategia wyceny napojów

Odpowiednia wycena napojów to jedna z najważniejszych decyzji komercyjnych w sektorze HoReCa. Jeśli poziom cen jest właściwy, sprzedaż, a nią także zyski ze sprzedaży napojów wzrosną. W przypadku gdy ceny są zbyt niskie, tracimy zysk. Jeżeli natomiast ceny są zbyt wysokie, ryzykujemy utratę klienta.
więcej

Video

Ruch to zdrowie, ale pamiętaj o bezpieczeństwie
Zespół stresu pourazowego – jak zadbać o swoją przyszłość ?
Społeczna odpowiedzialność – myśl o innych
Techniki relaksacji – jak się zregenerować?
Obniżenie nastroju – zrób nowy plan
Lęk przed utratą pracy – jak sobie z nim poradzić?
Konflikty w rodzinie – jak do nich nie dopuścić?
Kontrola – jak jej nie stracić ?
więcej