x

EnoTarnowskie - życie w rytmie slow

Kategoria: Wino    22.11.2021

O tym, że w naszym kraju powstaje coraz więcej winnic, wiadomo nie od dziś - funkcjonuje ich już ok. 400, z czego ponad 50% na Pogórzu w południowej Polsce, a 25% w Małopolsce. Stosunkowo nowym zjawiskiem jest natomiast rozwój krajowej enoturystyki, który dynamicznie przyspieszył w czasie pandemii.

Winnica Dąbrówka. Fot. Monika Jankowska-Kapica
Winnica Dąbrówka. Fot. Monika Jankowska-Kapica
Z powodu zamknięcia granic lub obostrzeń sanitarnych miłośnicy tej formy podróżowania musieli nierzadko zrezygnować z planów wojaży do winnic włoskich, francuskich czy niemieckich i – siłą rzeczy – zwrócili uwagę na krajową ofertę. Poza tym wciąż przybywa nowych enoturystów, którzy przygodę z odkrywaniem winnych szlaków zaczynają właśnie od polskiego podwórka. 

Sporo winiarzy wyciąga z tego wnioski, organizując na swych włościach degustacje, winobrania, wydarzenia muzyczne i inne imprezy, nierzadko proponując przy okazji atrakcyjną bazę noclegową. Właściciele 13 winnic z regionu Tarnowa – nazywanego czasem „Polską Toskanią” – poszli o krok dalej i przystąpili do projektu EnoTarnowskie, który ma promować cały winiarski region. 

Chcą propagować i umożliwiać spędzanie wolnego czasu w rytmie slow, lokalnie i ekologicznie – w otoczeniu winnic, nad kieliszkiem lokalnego wina, przy desce regionalnych smakołyków i w towarzystwie winiarzy. 

PO PIERWSZE: TERROIR 
Region EnoTarnowskie obejmuje malownicze tereny: Przedgórze Karpackie, czyli styk Kotliny Sandomierskiej i Pogórza Ciężkowicko-Rożnowskiego z Wisłą na północy, Rabą i Uszwicą na zachodzie, Wisłoką na wschodzie, a centralnie z Dunajcem i Białą. 

Te rzeki, ich doliny oraz zalesione wzgórza tworzą idealny klimat dla uprawy winorośli. Łagodne stoki o południowej ekspozycji, od północy osłonięte są gęstymi lasami, wzgórzami i sadami. Gleba jest też odpowiednia – z fliszem podkarpackim, na glinie, z odrobioną iłów i piasków. 

Winnica Bogu-miła. Fot. Monika Jankowska-Kapica
Winnica Bogu-miła. Fot. Monika Jankowska-Kapica
PO DRUGIE: TRADYCJA 
Projekt EnoTarnowskie to inicjatywa Tarnowskiego Centrum Informacji, powstała dzięki Marcinowi Pałachowi oraz Janowi Czai przy współpracy z Małopolskim Stowarzyszeniem Winiarzy. – Szukaliśmy sposobu na promocję Tarnowa i okolic i okazało się, że te okolice mają silne związki historyczne z winiarstwem, a odradzające się winnice stają się atutem regionu – opowiada Jan Czaja. 

Tradycje upraw winorośli w tarnowskim sięgają czasów renesansu. Wina produkował tu m.in. hetman koronny Jan Tarnowski (konkurowały z trunkami królowej Bony), wojewoda bracławski Maciej Lanckoroński na zamku w Melsztynie, rodzina Chrząstowskich herbu Zadora w Szczepanowicach czy książę Sanguszko w Tarnowie. 

W tym ostatnim przypadku historia zatoczyła koło, bowiem na południowym stoku przy Pałacu Sanguszków na Gumniskach w Tarnowie powstaje obecnie Winnica Miejska. – Tam ród Sanguszków miał swoją winnicę. To świadome nawiązanie do historii, podkreślenie ciągłości tradycji – wyjaśnia Robert Beściak, prezes Małopolskiego Stowarzyszenia Winiarzy, a zarazem właściciel winnicy Dąbrówka. – Winnica Miejska to pomysł winiarzy ze Stowarzyszenia, sami będziemy w nią inwestować. 

Na 7 hektarach zasadzonych zostanie 31,5 tys. krzaków winorośli. Jeśli plany się powiodą, będzie to jedna z największych winnic w Małopolsce, o potencjale 30 tys. butelek rocznie. Pierwsze wina mają być gotowe w 2025 r. 

PO TRZECIE: INWESTYCJE 
Tymczasem EnoTarnowskie pozyskało pieniądze na stworzenie jednolitego systemu identyfikacji wizualnej i infrastruktury turystycznej dla swoich winnic. W niektórych już je zamontowano, m.in. w Winnicy Dąbrówka. To drewniane ławki i tablice informacyjne, kosze na śmieci, stojaki rowerowe, tzw. witacze i czytelne drogowskazy opatrzone szyldem EnoTarnowskie. Hitem wśród enoturystów są ogromne drewniane ramy-okna, w których można ustawić się do zdjęcia na tle pięknych widoków. 

W planach jest także uruchomienie Małopolskiego Centrum Winiarstwa z muzeum winiarstwa, pierwszą w Polsce wioską winiarską w gminie Pleśna i rozbudowaną siecią szlaków rowerowych EnoVelo biegnących przez okolice Tarnowa i Brzeska. 

– Chcemy dać turystom infrastrukturę niezbędną do tego, by odkrywali dziedzictwo enoturystyczne regionu – podsumowuje Jan Czaja. 

Winnica Manru. Fot. Monika Jankowska-Kapica
Winnica Manru. Fot. Monika Jankowska-Kapica
EnoTarnowskie – w tych winnicach byliśmy i wino piliśmy:

WINNICA BOGU-MIŁA
Rok założenia:
2008, 
Powierzchnia: 1 ha
Uprawiane odmiany: wina czerwone – Regent, Roesler; wina białe – Solaris, Pinot Gris, Gewürztraminer, Johanniter 
Znajduje się na krańcach Olesna, niedaleko Zalipia, zwanego Malowaną Wsią. To ekologicznie czysty teren dawnego zagłębia truskawkowego. Jest płaski, a winne nasadzenia zlokalizowane są na linii północ-południe; przed wiatrami chronią je pobliskie lasy, pola i łąki. Twórca i właściciel winnicy Jarosław Bogumił postawił na rzadko uprawiane w regionie Pinot Gris oraz szczep Roesler, z którego wytwarza intensywne różowe wino. Butelki opatrzone są etykietami win zaprojektowanymi przez Annę Owcę, plastyczkę z Zalipia. Nawiązują do kwiatowych malowideł z zalipiańskich chat. 
Z myślą o enoturystach Jarosław Bogumił zbudował drewnianą wiatę z wędzarnią, grillem i piecem chlebowym. 

WINNICA MANRU
Rok założenia:
2010,
Powierzchnia: 0,5 ha
Uprawiane odmiany: wina czerwone – Rondo, Regent, Marechal Foch oraz Leon Millot, Salome; wina białe – Solaris, Seyval Blanc, Muscat 
Zlokalizowana w sercu Ciężkowicko-Rożnowskiego Parku Krajobrazowego na południowych stokach Zagórza w Kąśnej Dolnej, na wysokości 340 m n.p.m. Roztacza się z nich piękny widok na dolinę Białej oraz pasma Beskidu Sądeckiego i Beskidu Niskiego. Położona jest na dawnych ziemiach Ignacego Paderewskiego, który ponad 100 lat temu posiadał tu gospodarstwo rolne. W pobliskim dworku kompozytor stworzył jedyną w swej karierze operę 
– „Manru”. Stąd nazwa miejsca. To winnica rodzinna, a jej twórcą i właścicielem jest Marek Zwolenik, zawodowo m.in. promujący lokalną kulturę. Kontakty z artystami zaowocowały – designerskie etykiety win zaprojektował Piotr Kukla. W sezonie organizowane są tu degustacje, a w połowie sierpnia – popularne Spotkania na Winnicy. 

Winnica Dąbrówka. Fot. Monika Jankowska-Kapica
Winnica Dąbrówka. Fot. Monika Jankowska-Kapica
WINNICA DĄBRÓWKA
Rok założenia:
2010,
Powierzchnia: 3 ha
Uprawiane odmiany: wina czerwone – Regent, Rondo, Monarch, Pinot Noir, Cabernet Cantor i Cortis, Leon millot; wina białe – Solaris, Pinot Blanc, Gewürztraminer, Johanniter, Hibernal, Jutrzenka, Muscat Otonel, Muscaris, Seyval Blanc 
Położona jest w Dąbrówce Szczepanowskiej na skraju Kotliny Sandomierskiej i Pogórza Zachodniokarpackiego w gminie Pleśna. Winorośle pną się na południowym stoku schodzącym w kierunku Dunajca, z malowniczym widokiem na Tatry. Właściciel winnicy Robert Beściak wraz z żoną Katarzyną i starszymi synami wytwarza wina o wdzięcznych nazwach nawiązujących do poczetu polskich monarchów, m.in. Katarzyna, Jadwiga czy Mieszko. Oprócz win spokojnych produkuje także modne ostatnio pet-naty, czyli naturalnie musujące. Winnica oferuje aktywną enoturystykę – ma bazę noclegową, parking dla kamperów i stojaki na rowery, bo tuż obok biegną trasy rowerowe EnoVelo. 

Winnica Janowice. Fot. Monika Jankowska-Kapica
Winnica Janowice. Fot. Monika Jankowska-Kapica
WINNICA JANOWICE
Rok założenia:
2013,
Powierzchnia: 0,92 ha
Uprawiane odmiany: wina czerwone – Pinot Noir, Pinot Noir Precoce, Rondo, Regent; wina białe – Chardonnay, Auxerrois, Siegerrebe, Solaris, Johanniter, Seyval Blanc 
Zlokalizowana w Janowicach w gminie Pleśna, na wysokości 220-250 m n.p.m., na południowo-zachodnim, mocno nachylonym stoku schodzącym w kierunku Dunajca. Taka ekspozycja zapewnia winorośli idealne nasłonecznienie. Rzeka stanowi swoisty parawan podczas gwałtownych zjawisk pogodowych. Od północy i wschodu winnicę osłania zalesione wzgórze. 
To rodzinny biznes, nad którym czuwa Wiesław Chlipała. Oferta enoturystyczna obejmuje m.in. gościnny domek, degustacje komentowane z sommelierem, warsztaty winiarskie, majówki, pokazy filmów. Wizytówką miejsca jest odbywający się późnym latem Vitis Music Sfera Festiwal, którym opiekuje się Karolina Chlipała-Dobosz, córka pana Wiesława.

Winnica Epigon. Fot. Monika Jankowska-Kapica
Winnica Epigon. Fot. Monika Jankowska-Kapica
WINNICA EPIGON
Rok założenia:
2020,
Powierzchnia: poniżej 1 ara
Uprawiane odmiany: uprawy deserowe – GRFR Blue, GRFR Blanc, Arkansas i Awey; uprawy przerobowe – Fenix, Sauvignon Gris, Solaris, Rondo 
Położona jest obok Centrum Produktu Lokalnego w Rzuchowej na terenie zespołu dworsko-parkowego. To nawiązanie do tradycji, bo kiedyś były tu uprawiane winorośle.
Na razie to najmniejsza i najmłodsza winnica w kraju – przed rokiem posadzono na niej 40 sadzonek ośmiu odmian winogron. Docelowo ma liczyć nie więcej niż 100 krzewów, ale założyciele winnicy – ze Stowarzyszenia Grupa OdRolnika – chcą, aby skupiała jak najwięcej odmian winorośli w Małopolsce. 
Ich ideą było stworzenie miejsca, gdzie winiarze będą przyjmować większe grupy turystów w autokarach, którymi trudno dojechać bezpośrednio do winnic. Mogą tu przeprowadzać dla nich degustacje czy warsztaty.

Artykuł ukazał się w „Food Service" 10/2021 nr 209.

Autor tekstu: Monika Jankowska-Kapica
O AUTORZE
Monika-Jankowska-Kapica
Od ponad 10 lat pisze i redaguje teksty o jedzeniu - najpierw w magazynie "Kuchnia", teraz w "Food Service" i na stronie Ouichef.pl. Z wykształcenia polonistka. Karierę zawodową zaczynała jako reporterka i prezenterka Polskiego Radia Szczecin. Była redaktorką "Gazety Wyborczej" w Szczecinie, "Gazety Stołecznej" i "Co jest Grane". Pasjonatka tanga argentyńskiego i jogi.

Zobacz także

Branża winiarska też w kryzysie

Zamknięte restauracje i ograniczony dostęp do sklepów mogą przyczynić się do zmarnowania miliarda litrów wina! Na kondycji finansowej importerów wina negatywnie odbijają się: wzrost cen walut i mniejszy zysk ze sprzedaży zakupionych przed pandemią towarów. Jakie są pomysły na przetrwanie?

Kolejny polski Master Sommelier

20 sierpnia do grona 239 Master Sommelierów dołączył Piotr Pietras, który na co dzień pracuje jako head sommelier w londyńskiej restauracji Launceston Place. Do sukcesów (podwójny tytuł Mistrza Polski Sommelierów oraz Wicemistrza Europy Sommelierów) zaliczyć może właśnie ten zaszczytny tytuł.

Czy wiesz, co pijesz?

Łódzkie laboratorium uzyskało międzynarodową akredytację potwierdzającą jego kompetencje w obszarze badania autentyczności win i tym samym stało się pierwszym polskim ośrodkiem, który specjalizuje się w wykrywaniu zafałszowań w winach stosując tzw. metody izotopowe.

KWESTIONARIUSZ SOMMELIERA: MAGDALENA GUMIELA

"Najwięcej satysfakcji daje mi zadowolenie gości. Energetyczna atmosfera panująca w restauracji również jest pozytywną częścią mojej pracy. Lubię, jak dużo się dzieje. To ładuje moje baterie na dalsze wyzwania. A tych w restauracji nie brakuje!"

ZA NAMI "VARSOVINO"

26 września w stołecznej Fortecy odbyła się 13. edycja Wielkiej Wystawy Win Hiszpańskich "Varsovino ". 29 winiarni przedstawiło swoją ofertę polskim importerom i dystrybutorom wina. Degustacja win hiszpańskich była okazją do spróbowania ponad 250 rodzajów win.

13 marca - urodziny rieslinga

Najważniejsza odmiana winogron w Niemczech, riesling, obchodzi 13 marca swoje 586. urodziny. W tym dniu w 1435 roku po raz pierwszy pojawiła się w dokumencie wzmianka o tej odmianie winogron.

Inne kategorie

Podcasty

Roślinne zamienniki w menu restauracji [PODCAST]

Coraz większa grupa Polaków deklaruje chęć ograniczenia spożycia mięsa, nie tylko w kuchni domowej, ale także podczas wizyt w restauracjach i spożywania dań na wynos. Chcąc trafić w ich gusta, warto rozważyć zmiany w menu lokalu na bardziej roślinne.
wicej

Video

Ruch to zdrowie, ale pamiętaj o bezpieczeństwie
Zespół stresu pourazowego – jak zadbać o swoją przyszłość ?
Społeczna odpowiedzialność – myśl o innych
Techniki relaksacji – jak się zregenerować?
Obniżenie nastroju – zrób nowy plan
Lęk przed utratą pracy – jak sobie z nim poradzić?
Konflikty w rodzinie – jak do nich nie dopuścić?
Kontrola – jak jej nie stracić ?
więcej