x

Co zmieniła pandemia na rynku opakowań w branży HoReCa?

Kategoria: Koronawirus - Aktualności    18.11.2021

Jako ludzkość musimy radykalnie zmienić swoje podejście do kwestii wykorzystania plastiku. Ogromne zmiany powinny dokonać się także w gastronomii. Pandemia Covid-19 pokazała, że globalne przeobrażenie rynku tworzyw sztucznych jest konieczne. Czy to początek rewolucji?

Zdjęcie: Shutterstock.com
Zdjęcie: Shutterstock.com
W 2021 roku nie trzeba już chyba nikogo specjalnie przekonywać, że niekończąca się produkcja plastiku i tworzyw sztucznych jest dla planety niewiele mniejszym zagrożeniem niż katastrofa klimatyczna. Mimo to, od wielu lat brakuje systemowych rozwiązań, które pomogłyby choć częściowo ograniczyć ten proces. Na wprowadzenie odpowiednich rozwiązań branża oraz polityczni decydenci mieli wiele lat. Niestety, większą część zmian przez lata prowokowały jedynie napędzane oddolnie ruchy obywatelskie.

W 2018 roku akcja „Tu pijesz bez słomki” naświetliła problem oceanów, które zaśmiecone są plastikowymi rurkami do napojów. Nie chodzi tu jednak tylko o pływające na powierzchni wód śmieci, a także o to, że plastik chętnie jedzony jest przez zwierzęta morskie, doprowadzając je do śmierci. Informująca o tym kampania społeczna spowodowała, że wiele lokali w dużych polskich miastach zastąpiło tradycyjne słomki papierowymi odpowiednikami. Była to jedna z pierwszych masowych i oddolnych akcji, za którą poszli nie tylko mali restauratorzy, ale także wielkie korporacje.

Ekościema przy prawdziwa troska?
W ślad za małymi, niezależnymi kawiarniami i barami poszli w końcu korporacyjni giganci, którzy poza słomkami postanowili też ograniczyć ilość używanych foliowych toreb, czy wymieli plastikowe wieczka do kubków z kawą na ich bardziej ekologiczne warianty.

Złośliwi tego rodzaju praktyki określają mianem „ekościemy” lub „green washingu”, czyli działania, które ma wytworzyć w konsumentach przekonanie, iż dana firma dba o środowisko naturalne i dostarcza usługi czy produkty powstałe z jego poszanowaniem. Najczęściej jednak, jak twierdzą krytycy takich praktyk, powody korporacyjnego aktywizmu są dalekie od miłości do środowiska. W końcu jednak w 2019 roku ekolodzy otrzymali możliwość, by powiedzieć korporacjom: „sprawdzam”.

Dyrektywa plastikowa tylko na papierze

Wiosną 2019 roku Parlament Europejski i Komisja Europejska zatwierdziły przepisy, których celem jest ograniczenie używania jednorazowych produktów z tworzyw sztucznych, tzw. dyrektywę plastikową (Single-Use Plastic Directive). Na liście produktów, które miały zostać zakazane pojawiły się nie tylko słomki do napojów, ale także szereg niepoddających się recyklingowi pojemników i kubków, czy talerzyków.

Te środki prewencyjne, choć bardzo surowe, są niezbędne. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody szacuje, że każdego roku do oceanów i mórz trafia 8 ton plastiku, który tworzy ogromne wyspy śmieci, na czele z Wielką Pacyficzną Plamą Śmieci. Ten plastikowy twór został odkryty, nazwany i opisany w 1997 roku. Szacuje się, że ma powierzchnię 1,6 mln km kw. Dla porównania – powierzchnia Francji wynosi ledwie 550 tys. km kw.

Dyrektywa miała zacząć obowiązywać od lipca 2021 roku. Miała, bo Polska nie zdążyła jej wdrożyć. Ci, którzy zdecydowali się do niej zastosować, robili to dobrowolnie. Wraz z początkiem pandemii producenci opakowań wnioskowali od UE w spawie możliwości wydłużenia okresu implementacji, jednak Unia nie przychyliła się do tego wniosku. Choć pandemia w równym stopniu dotknęła wszystkie kraje Wspólnoty, także te, którym wspomniane przepisy udało się wdrożyć w całości, nie sposób nie zauważyć, że koronawirus w znacznym stopniu pomógł producentom plastiku.

Klęska urodzaju?
Producenci opakowań jednorazowych nie palą się więc do tego, by przystosowywać swoje linie produkcyjne do wytwarzania kubków z trzciny cukrowej. Po pierwsze, dlatego, że od początku 2021 roku opakowania, nie tylko te ekologiczne, zaczęły drożeć. Wzrost cen wynosił nawet 15%. Po drugie, okazało się, że są kłopoty z dostępnością materiałów do produkcji oraz z łańcuchami dostaw, które sparaliżował koronawirus.

Po trzecie wreszcie, zapotrzebowanie na jednorazowe opakowania plastikowe rosło w kolejnych miesiącach pandemii, a spadek cen ropy, z którym mieliśmy do czynienia w 2020 roku dodatkowo napędzał popyt na tani surowiec. W efekcie, ilość produkowanych w ciągu roku plastikowych odpadów wzrosła w niektórych miastach świata nawet o połowę.

Nie dziwią więc wnioski przedstawione w raporcie „Magazynu Przemysłowego” z 2021 roku pod tytułem „Branża tworzyw sztucznych w cieniu pandemii”. Rynek opakowań, zdaniem autora raportu, poradził sobie z koronawirusem całkiem dobrze, a najmniejsze straty dotknęły m. in. właśnie producentów opakowań żywności. Dodajmy, że branża ta zużywa 1/3 całego zapotrzebowania na tworzywa sztuczne w Polsce.

Konsumenci chcą zmian

Zdjęcie: Shutterstock.com
Zdjęcie: Shutterstock.com
Czy pandemia rzeczywiście pokazała nam, iż nie jesteśmy w stanie zrezygnować z plastiku? PricewaterhouseCoopers szacuje, że do 2025 roku branża opakowań będzie musiała zainwestować 20-25 mld złotych w rozwój, który pozwoli dostosować się jej do bieżących rozwiązań. Istotną część tej kwoty stanowią inwestycje, które poczynić będą musieli producenci opakowań dla sektora HoReCa. Zmiany te będą jednak konieczne i jeśli nie wymuszą ich przepisy, to zrobią to klienci barów, kawiarni oraz restauracji.

Jednym z głównych trendów, który pojawił się od końca zeszłego roku w wynikach wyszukiwania Google, była tzw. zrównoważona konsumpcja. Wedle Google Trends, w 2019 roku i 2020 roku liczba zapytań o „Alternatywy dla opakowań jednorazowych” („Alternative to single use”) w wyszukiwarce Google wzrosła o 137% w porównaniu z latami 2017-2018.

Na liście najbardziej palących problemów związanych z opakowaniami dominują zapytania dotyczące handlu (np. „sklep zero waste obok mnie”). Można się spodziewać, że wkrótce podobne pytania będziemy kierować pod adresem restauratorów. Ci zaś najpewniej dostosują się do oczekiwań gości. Wszak, z punktu widzenia właściciela restauracji, znaczenie ma przede wszystkim koszt opakowania, który i tak najczęściej przerzucany jest na klienta. Nie ma więc znaczenia, czy lokal będzie oferował schabowego w pudełku z biomasy czy ze styropianu, o ile oczywiście nie spowoduje to drastycznego wzrostu ceny dania.

Gastronomia w walce z pandemią
Ograniczenia w dowozie potraw potrafiły przezwyciężyć nie tylko restauracje serwujące burgery i pizzę. Z delivery poradziły sobie nawet gwiazdkowe lokale. Zestawy na wynos oferowała Osteria Francescana Massimo Bottury, a Alain Ducasse serwował menu na wynos wprost z paryskiej restauracji Naturaliste.

W Polsce na odtworzenie finedingowego doświadczenia w warunkach domowych zdecydowało się niewiele restauracji, co nie znaczy, że nad Wisłą nie było chętnych do eksperymentowania. Na przykład Vegan Ramen Shop przez chwilę prowadził wysyłkę ramenu przez paczkomaty. Nie była to jedyna potrawa, która jeszcze w 2019 roku była dla wszystkich niewyobrażalna w formie wynosowej. Steki, tatary, a nawet owoce morza zaczęły podróżować w trakcie lockdownu na plecach dostawców jedzenia w całej Polsce. Wciąż jednak często jeździły w plastikowych opakowaniach.

Na rynku dostępnych jest wiele typów opakowań wykonanych z alternatyw plastiku.Zdjęcie: Shutterstock.com
Na rynku dostępnych jest wiele typów opakowań wykonanych z alternatyw plastiku.Zdjęcie: Shutterstock.com
Na rynku dostępnych jest wiele typów opakowań wykonanych z alternatyw plastiku. Pulpa trzcinowa, bambus czy pulpa papierowa mogą w ograniczonym zakresie stanowić dobry zamiennik dla plastikowych polimerów. Pandemia Covid-19 pokazała jednak, że aby takie alternatywy miały sens, muszą one funkcjonować w ramach zamkniętego obiegu, a więc być przetwarzane i używane ponownie.

Niestety, w Polsce wciąż znacząca większość odpadów jest składowana, nie przetwarzana. Zaledwie 57,7% zbieranego w naszym kraju plastiku trafia do powtórnego przetworzenia – wynika z danych fundacji Plastic Europe. Wskaźnik ten prezentuje się jeszcze gorzej, gdy pod uwagę weźmiemy wszystkie typy odpadów. Przetworzeniu poddawanych jest jedynie 27,4% wszystkich śmieci.

Rewolucja albo śmierć?
Wciąż brak szczegółowych badań na temat tego, jak bardzo wzrosła ilość plastikowych odpadów produkowanych w sektorze HoReCa. Możemy się jednak domyślać, że istotna część śmieci, które każdego dnia lądują na wysypiskach pochodzi z restauracji i kawiarni.

Pandemia znacząco przyspieszyła potrzebę wprowadzenia ograniczeń w produkcji i dystrybucji plastiku. Branża HoReCa powinna nie tylko zredukować liczbę produkowanych odpadów. Restauratorzy muszą mieć możliwość zaoferowania swoim gościom tanich i podlegających kompostowaniu lub przetworzeniu alternatyw dla plastiku. Rewolucja jest więc nieunikniona, a jej odwlekanie w czasie przyspieszy jedynie rozrost kolejnych Plam Śmieci.

Na horyzoncie już majaczą nam kolejne niecierpiące zwłoki kwestie: chów klatkowy kur, etyczna hodowla zwierząt rzeźnych i zmiany klimatu, które mogą okazać się początkiem globalnej epidemii głodu . Im szybciej uporamy się – także jako gastronomia – z kwestią plastiku, tym szybciej będziemy mogli przejść do rozwiązywania pozostałych problemów.




Autor tekstu: Przemysław Ziemichód
O AUTORZE
Przemysław Ziemichód
Dziennikarz i bloger kulinarny z ponad dziesięcioletnim stażem, specjalizujący się w tematyce alkoholi. Publikował m.in. w Polsce Times, Gazecie Krakowskiej, Naszemiasto.pl, Zwierciadle, Gotujmy.pl, Polki.pl, Cookmagazine.pl. Prowadzi podcast o alkoholach Strefa Wolnocłowa oraz blog Foodiesworld.pl

Zobacz także

Viralowa akcja - restauracje zachęcają do zamawiania u konkurencji

Zaczęło się od Buger Kinga, który od paru dni zachęca do zamawiania w McDonald’s i innych sieciach. Jedną z nich jest polski Pasibus, który z kolei - aby wesprzeć rodzimą gastronomię nominował pierwsze lokale do udziału w wyzwaniu #hotgastrochallenge. Akcja nabiera rozpędu i ma charakter viralowy.

Kalifornia i Teksas znów ograniczają działalność gastronomii

Z powodu wzrostu liczby zakażeń koronawirusem gubernator Kalifornii Gavin Newsom zarządził lockdown barów, winiarni i restauracji w zamkniętych pomieszczeniach na co najmniej 3 tygodnie. Bary zamknięto też ponownie w Teksasie, a Nowy Jork wstrzymuje się z "odmrażaniem" usług gastronomicznych.

Lockdown w branży HoReCa przedłużony do 27 grudnia. A co dalej?

Od 28 grudnia ma obowiązywać podział Polski - w zależności od liczby zakażeń koronawirusem - na trzy strefy z różnym poziomem obostrzeń. Według optymistycznego scenariusza, restauracje otworzą się wówczas dla gości w strefie żółtej i zielonej.

Tarcza antykryzysowa niewystarczająca dla gastronomii

Ogłoszona przez Rząd RP pomoc dla przedsiębiorców może nie pomóc w ratowaniu biznesów gastronomicznych. Rozwiązania tarczy punkt po punkcie analizuje Stowarzyszenie "Przyszłość dla Gastronomii"

Gowin: jeśli wszystko będzie szło z planem, będziemy rozmrażać kolejne branże

Wicepremier Jarosław Gowin oświadczył dziś, że jeśli wszystko będzie szło zgodnie z planem, to "wkrótce krok po kroku będziemy rozmrażać kolejne branże". Przestrzegł jednocześnie, że odmrożenie kolejnych obszarów gospodarki może zostać cofnięte, jeśli przełoży się to na wzrost zachorowań.

Gowin: od 14 lutego hotele mogłyby działać w ścisłym reżimie sanitarnym

Od 14 lutego w ścisłym reżimie sanitarnym mogłyby zacząć działać hotele - powiedział wicepremier Jarosław Gowin. Nie wykluczył, że jego resort będzie rekomendować też w najbliższym czasie inne poluzowania. Decyzje zapadną do końca tego tygodnia.

Inne kategorie

Akademia Horeca

Jak budować kartę napojów w restauracji typu fine dining?

Fine dining, jak sama nazwa wskazuje, polega na dostarczeniu gościom restauracji doświadczenia gastronomicznego na bardzo wysokim poziomie.
więcej

Video

Ruch to zdrowie, ale pamiętaj o bezpieczeństwie
Zespół stresu pourazowego – jak zadbać o swoją przyszłość ?
Społeczna odpowiedzialność – myśl o innych
Techniki relaksacji – jak się zregenerować?
Obniżenie nastroju – zrób nowy plan
Lęk przed utratą pracy – jak sobie z nim poradzić?
Konflikty w rodzinie – jak do nich nie dopuścić?
Kontrola – jak jej nie stracić ?
więcej