x

Plastikowa dyrektywa

Kategoria: Lifestyle - ekologia    25.03.2021

Wszędobylski nieekologiczny plastik zaczyna znikać z rynku za sprawą przepisów, które nieodwracalnie wejdą w życie 3 lipca tego roku. Wprowadzane zalecenia i zakazy mają docelowo zwiększyć odpowiedzialność konsumentów i ochronę środowiska naturalnego.

Fot. Shutterstock.com
Fot. Shutterstock.com
W maju i czerwcu 2019 r. Unia Europejska (w Parlamencie Europejskim i Komisji Europejskiej) zatwierdziła przepisy, których celem jest ograniczenie używania jednorazowych produktów z tworzyw sztucznych – tzw. dyrektywę plastikową (Single-Use Plastic Directive). Tym razem nie chodzi tylko o zakaz używania słomek, ale całej gamy produktów jednorazowych wykonanych z plastiku, niepoddających się recyklingowi. Konsekwencje przepisów są znacznie dalej idące. 

Dyrektywa ma zredukować produkcję i wykorzystanie plastiku, a co za tym idzie – chronić środowisko naturalne. W dłuższej perspektywie powinna zachęcać w sposób pośredni i bezpośredni – przy użyciu środków przede wszystkim ekonomicznych – do wycofywania z rynku niepotrzebnych plastików jednorazowego użytku, zmniejszenia ich zużycia, przejścia na opakowania wielorazowe oraz podniesienia wskaźników odbioru i recyklingu odpadów, a także wprowadzenia systemów rozszerzonej odpowiedzialności producentów. 

KRYZYS EKOLOGICZNY 
W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat produkcja i wykorzystanie tworzyw sztucznych wzrosły wielokrotnie. Dane z 2014 r. wskazują na 311 mln ton. Szacuje się, że zużycie do roku 2034 może się jeszcze podwoić. Wraz ze zwiększoną produkcją i wykorzystaniem opakowań plastikowych rośnie zanieczyszczenie środowiska odpadami z tworzyw sztucznych. 

Przyjmuje się, że mniej niż 30% śmieci jest poddawanych recyklingowi i wprowadzanych ponownie na rynek. Organizacje proekologiczne wskazują, że znaczna ich część ląduje na nielegalnych wysypiskach, w morzach i oceanach. Najnowsze dane mówią o tym, że 85% odpadów morskich stanowią tworzywa sztuczne.

Plastik jest wyjątkowo trwałym tworzywem, a szkody, które wywołuje w ekosystemie, przewyższają korzyści dla społeczeństwa. Najpoważniejsze straty to negatywny wpływ na różnorodność biologiczną, zwiększona emisja gazów cieplarnianych, niekorzystne oddziaływanie na branżę turystyczną, bezpieczeństwo i zdrowie publiczne. 

ZAKRES DYREKTYWY 
Przedmioty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych to produkty wykonane w całości lub częściowo z tworzywa. Zaprojektowane są w taki sposób, by wykorzystać je tylko raz, a następnie wyrzucić. Zalicza się do nich także artykuły papierowe z wyściółką z tworzywa sztucznego (np. papier powlekany tworzywem sztucznym), takie jak talerze i kubki. Dyrektywa dotyczy wykorzystania wspomnianych produktów, a także przedmiotów wykonanych z tworzyw sztucznych, które są biodegradowalne. Przepisy zakładają całkowity zakaz zużycia kluczowych artykułów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, a także wprowadzenie systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (EPR). 

Wśród produktów, których nie można wytwarzać i wprowadzać do obrotu od 3 lipca 2021 r., są: patyczki kosmetyczne, sztućce (w tym widelce, noże, łyżki i pałeczki), mieszadełka do napojów, słomki, talerze (w tym opakowania papierowe powlekane tworzywem sztucznym), patyki do balonów, pojemniki i opakowania na żywność z polistyrenu ekspandowanego (w tym kubki do napojów), a także wszelkie naczynia i pojemniki oksydegradowalne. 

OPAKOWANIA ALTERNATYWNE
Od kilku lat obserwujemy wzmożone zainteresowanie producentów tworzywami alternatywnymi. Należy mieć świadomość, że wprowadzenie dyrektywy zakazującej wykorzystywania plastikowych opakowań jednorazowych nie sprawi, iż znikną one z dnia na dzień. Zostaną jednak zastąpione innymi, dozwolonymi w sprzedaży.

Polscy producenci we współpracy z naukowcami zaproponowali np. jednorazowe talerze wykonane z otrąb owsianych, które po zużyciu nadają się do kompostowania lub wykorzystania jako składnik paszy dla zwierząt (talerze mogą być też spożywane przez człowieka).

Inną alternatywą są pojemniki z pulpy trzcinowej, pozwalające na wykorzystanie w kuchence mikrofalowej, o właściwościach zbliżonych do papieru powlekanego tworzywem sztucznym. Dostępne są także pojemniki wykonane z włókna bambusowego, liści bananowca, włókien konopi indyjskich – wszystkie pozwalające na kompostowanie lub przetwarzanie wraz z bioodpadami.

W przypadku sztućców i słomek producenci wprowadzają na rynek wyroby wykonane z drewna, żywicy łączonej z otrębami i włóknami roślinnymi oraz alternatywy wytworzone z pulpy papierowej. Trwają prace nad wprowadzeniem do obrotu folii biodegradowalnej, wykonanej z włókien roślinnych. 

Coraz popularniejsze są też woskowijki – wielorazowe, bawełniane tkaniny, pokryte woskiem pszczelim, pozwalające na szczelne pakowanie żywności. Rośnie też sprzedaż opakowań z papieru i tektury, pokrywanych substancjami zbliżonymi do wosku, chroniącymi żywność w transporcie przed rozmiękaniem. 

Oprócz opakowań typowo ekologicznych w dalszym ciągu będą dostępne te, które nadają się do recyklingu, a wykonane są z materiałów tradycyjnych. 

ZNACZENIE DLA BRANŻY 
Od początku 2021 r. notowany jest systematyczny wzrost cen opakowań, w tym ekologicznych – nawet o 15%. Tendencja ta jest bezpośrednio związana ze zwiększeniem popytu na surowce ekologiczne do produkcji opakowań oraz problemami z dostępnością środków transportu, np. kontenerów przystosowanych do importu surowców i opakowań z Chin. 

Największym wyzwaniem dla restauracji, barów i firm cateringowych będzie zastąpienie tanich i powszechnie dostępnych opakowań ze styropianu i wycofywanego plastiku innymi, bardziej ekologicznymi. Restauratorzy będą chcieli wypełnić tę lukę rozwiązaniami proekologicznymi, lecz wciąż ekonomicznymi, czyli np. tańszymi pojemnikami z plastiku nadającego się do recyklingu (PP, PEt i rPET). 

Tutaj natomiast może pojawić się problem związany z ograniczoną podażą tych surowców w stosunku do wzmożonego popytu. Rynek opakowań stricte ekologicznych (droższych) będzie się rozwijał wolniej, w miarę wzrostu świadomości społeczeństwa i możliwości finansowych przedsiębiorców. W ofercie producentów stopniowo pojawiać się będą opakowania z surowców odnawialnych, których produkcja generuje nawet o 50% mniej CO2 niż w przypadku opakowań tradycyjnych. 

W rzeczywistości już od dłuższego czasu restauratorzy i firmy cateringowe wprowadzają opakowania alternatywne, by zużywając zapasy jednorazówek z tworzyw sztucznych, płynnie przejść na te dozwolone po 3 lipca 2021 r. Jednocześnie perspektywa sprzedaży posiłków na wynos i w dowozie doprowadziła do zwiększenia kosztów opakowań jednorazowych po stronie restauratorów, które są albo doliczane do zamówienia, albo ukryte w cenie dania. 

Wiele firm oferujących catering dietetyczny postawiło na opakowania wielorazowego użytku, które są niejako dzierżawione odbiorcom, ale wymagają zakupu sprzętu do czyszczenia i dezynfekcji. Kawiarnie promują wykorzystanie kubków wielorazowych, których jednak zgodnie z obowiązującymi przepisami nie można przenieść do strefy czystej. 

KONRAD LABOCHA – DYREKTOR HANDLOWY W GUILLIN POLSKA 
Proponujemy rozwiązania bezpieczne, higieniczne oraz estetyczne, a także ekologiczne. Rozwijamy działalność zgodnie z modelem gospodarczym, który w długoterminowej perspektywie szanuje człowieka i przyrodę. A to oznacza ochronę zasobów naturalnych poprzez tworzenie opakowań w sposób odpowiedzialny i zrównoważony oraz przynależność do tej części gospodarki, która charakteryzuje się obiegiem zamkniętym. 

Nasza firma została laureatem konkursu „Produkt w obiegu”. To wyróżnienie potwierdza nasze zobowiązanie związane z wytwarzaniem produktów na bazie surowców z i do recyklingu i jest rzeczywistym uznaniem naszego zaangażowania jako producenta, świadczy także o postępie w promocji zrównoważonej konsumpcji. 

Mamy silne poczucie świadomości ekologicznej i tak działamy. Dla nas granica jest tam, gdzie zaczyna się zagrożenie dla zdrowia. Wszystkie nasze opakowania są produkowane w Europie i spełniają najwyższe normy bezpieczeństwa oraz higieny związane z dopuszczeniem opakowań do kontaktu z żywnością. Swoją działalnością chronimy żywność i zdrowie konsumentów dzisiaj, jednocześnie zapewniając przyszłym pokoleniom lepsze jutro. Dzięki swej szerokiej i bogatej ofercie Guillin Polska od lat współpracuje zarówno z firmami cateringowymi, jak i restauracjami. Oferujemy wygodne i sprawdzone rozwiązania do wydawania dań na wynos w czasach, gdy ich serwowanie na miejscu stało się niemożliwe. 

KAROLINA SMIETANA – TEDMARK 
Oferta opakowań do żywności jest bardzo bogata i obejmuje odpowiednie rozwiązania dla gastronomii. Pojemniki styropianowe można zastąpić pojemnikami do zgrzewu, ze spienionego polipropylenu, tektury czy pulpy trzcinowej. Wybór form i wielkości jest na tyle duży, że z powodzeniem można znaleźć właściwe opakowanie. 

Im szybciej przeanalizujemy dostępne opcje, tym lepiej dla nas, bo zyskamy czas na przetestowanie nowych opakowań, sprawdzenie, czy odpowiadają specyfice naszej oferty gastronomicznej. Jednocześnie powinniśmy wykorzystać posiadane zapasy opakowań, które podlegają wycofaniu od 3 lipca. Najlepiej już zacząć analizować oferty. Zachęcamy do sprawdzenia także naszej na www.tedmark.pl. 

RADOSŁAW NASKRĘT – PREZES ZARZĄDU, ODRA PAK 
Dostosowanie się rynku do unijnej dyrektywy SUP będzie jednym z tegorocznych wyzwań. Przepisy przewidują zakaz wprowadzania do obrotu lub ograniczenie sprzedaży jednorazowych wyrobów z tworzyw sztucznych, m.in. sztućców, mieszadełek, talerzy czy pojemników. Od lipca te produkty będą musiały być zastąpione zamiennikami z materiałów przyjaznych środowisku, np. z drewna, papieru, trzciny cukrowej czy aluminium. 

Jak skutecznie przejść przez proces zmian? Warto poszukać dostawcy z kompleksową ofertą jakościowych opakowań eko, który będzie w stanie fachowo doradzić i zaproponować atrakcyjne ceny. Te warunki spełniają np. hurtownie należące do grupy Odra Pak. 

EWA JANKOWSKA-HYLA – DYREKTOR DS. MARKETINGU W PAKFAL BRACIA HYLA SP. J. 
Celem wprowadzenia przez Unię Europejską dyrektywy plastikowej jest ograniczenie ilości odpadów plastikowych zanieczyszczających środowisko naturalne, w tym morza i oceany. W branży opakowań dla gastronomii od lipca 2021 r. znikną z obrotu takie plastikowe produkty jednorazowego użytku jak sztućce, talerze, mieszadła, słomki oraz styropianowe pojemniki i styropianowe kubki na napoje. Aby wypełnić tę lukę, producenci opakowań dla gastronomi i cateringu oferują w miejsce wycofanych produktów odpowiedniki proekologiczne, tj. opakowania z materiałów nadających się do recyklingu, jak np. z PP, PET lub z rPET, opakowania papierowe, drewniane, z pulpy roślinnej czy z otrąb pszennych. Przekształcenie branży opakowaniowej w bardziej proekologiczną wiąże się z poniesieniem wyższych kosztów przez producentów, a co za tym idzie – wpłynie na cenę finalną produktu. 

IWONA NOWAK – MARKETING & PURCHASING MANAGER W METRO-PLAST SP. J. 
Konsekwencje unijnej dyrektywy Single-Use Plastic będą najbardziej dotkliwe dla producentów wytwarzających towary, które od lipca zostaną wycofane z obiegu, oraz dla przedsiębiorców korzystających z nich na co dzień. Ważne, aby o zmianach zacząć myśleć już teraz i szukać alternatywnych rozwiązań, by jak najszybciej zaadaptować się do nowej rzeczywistości. Wydawać by się mogło, że korzystanie z zamienników będzie niezwykle trudne i ciężko będzie klientom zaakceptować tak radykalną zmianę. Jednak już teraz zauważamy dynamicznie rozwijający się ekotrend w wielu branżach, także opakowaniowej. Nasza firma od dłuższego już czasu inwestuje w ekologiczne rozwiązania, dzięki czemu gotowe posiłki można pakować w nasze bioopakowania z serii me.Organic produkowane z naturalnych surowców oraz te wytwarzane z PP, które można poddać pełnemu recyklingowi.

Artykuł ukazał się w „Food Service" 2/2021 nr 202.

Autor tekstu: Laura Osęka
O AUTORZE
Laura Osęka
Gotująca amatorsko psycholożka i psychodietetyczka, potrafiąca przemierzyć setki kilometrów dla konkretnego dania bądź deseru. Ceni w kuchni prostotę i wysoką jakość produktów. Autorka książki o prostym, lokalnym comfort food – „Miska szczęścia”.

Zobacz także

Zero waste w kawiarni - białostocka sieć the White Bear Coffee oferuje peelingi z fusów

Kawiarnie the White Bear Coffee postawiły na recykling, rozpoczynając współpracę z firmą Fussy produkującą kawowe peelingi. W ofercie lokali pojawiły się kosmetyki będące pachnącym dowodem na drugie życie kawy.

Ważny trend - roślinne alternatywy dla produktów odzwierzęcych

Ograniczanie spożycia mięsa, żywienie roślinne i mięso hodowane komórkowo to obecnie coraz częściej dyskutowane tematy. O światowych trendach na rynku roślinnych alternatyw produktów odzwierzęcych opowiada Michał Klar, inwestor i doradca wegańskich start-upów.

Take!cup - czyli weź kubek i przybij piątkę dla środowiska

Pierwszy w Polsce system kaucyjny napojów na wynos ruszył właśnie w Krakowie. System TAKE!CUP obejmie większość kawiarni, restauracji i wszystkie inne lokale sprzedające napoje gorące na wynos. Początkowo w Krakowie, a docelowo w całej Polsce.

Starbucks stworzy słomki z fusów po kawie. Ruszają prace nad projektem

Starbucks Polska nawiązuje współpracę z EcoBean i pracuje nad możliwością stworzenia słomek wykonanych ze zużytych fusów kawowych pochodzących z kawiarni. Projekt ma być nie tylko w pełni przyjazny środowisku, ale też praktyczny i wygodny dla gości.

Otto Pompieri wycofuje plastikowe słomki i opakowania

Warszawska restauracja Otto Pompieri przyłączyła się do globalnego trendu ograniczenia plastikowych odpadów. Nie podaje już do napojów plastikowych słomek, a dania na wynos są wysyłane w innowacyjnych, ekologicznych opakowaniach.

Starbucks rozwija roślinne menu dla środowiska

Do 2030 roku Starbucks chce zmniejszyć o 50% emisję dwutlenku węgla, zużycie wody i odpadów. Za największą emisję, stanowiącą aż 21% wszystkich składowych, odpowiada mleko! Wśród 5 głównych strategii na pierwszym miejscu znajduje się rozwój roślinnych opcji w menu.

Inne kategorie

Akademia Horeca

Jak budować kartę napojów w restauracji typu fine dining?

Fine dining, jak sama nazwa wskazuje, polega na dostarczeniu gościom restauracji doświadczenia gastronomicznego na bardzo wysokim poziomie.
więcej

Video

Ruch to zdrowie, ale pamiętaj o bezpieczeństwie
Zespół stresu pourazowego – jak zadbać o swoją przyszłość ?
Społeczna odpowiedzialność – myśl o innych
Techniki relaksacji – jak się zregenerować?
Obniżenie nastroju – zrób nowy plan
Lęk przed utratą pracy – jak sobie z nim poradzić?
Konflikty w rodzinie – jak do nich nie dopuścić?
Kontrola – jak jej nie stracić ?
więcej