x

Skąd się bierze smak i jak się zmienia z wiekiem

Kategoria: Lifestyle - zdrowe odżywianie    04.09.2018

Gdy myślimy o smaku, jednego możemy być pewni: nasz gust odnoszący się do jedzenia zmienia się wraz z wiekiem. Jako bardzo małe dzieci lubimy przede wszystkim smak słodki, później preferujemy smaki bardziej złożone, a na starość te intensywne, bo często po prostu tracimy poczucie smaku.

Kiedy wgryzasz się w jabłko czy inny soczysty owoc, interpretujesz całą gamę sygnałów – fizycznych, chemicznych i opartych na pamięci, które ostatecznie pozwalają ci zdecydować czy lubisz jabłka, czy też kombinacja pięciu (lub sześciu) smaków podstawowych, czyli słodkiego, kwaśnego, słonego, gorzkiego i umami, a także tłustego ci nie odpowiada. Jednak to, jak nasz mózg odczytuje te sygnały, zależy przede wszystkim od wieku.

Dzieci są bardzo wrażliwe, zwłaszcza na kolory i fakturę, nie tolerują smaku gorzkiego, który jest znakiem ostrzegawczym, sygnalizującym potencjalne toksyny. Dzieje się tak z powodu mechanizmu ewolucyjnego, który daje niemowlęciu możliwość uniknięcia niebezpieczeństwa. Kobiety w ciąży są również wrażliwe na smak gorzki, za to mniej na słony.

Młodość
Niemowlęta preferują smak słodki i właściwie są w stanie zjeść każde ilości słodyczy. Wynika to z faktu, że jeszcze do niedawna dzieci potrzebowały ogromnej ilości energii, najpierw, by przeżyć, później, by dorosnąć. To sprawiło, że ich podniebienie dostosowało się do pokarmów będących dobrymi źródłami energii, a są nimi węglowodany. Dzieci w sposób naturalny identyfikują najlepsze źródła kalorii.

Nie oznacza to, że jesteśmy uzależnieni od smaku słodkiego przez całe życie, choć często jego preferencja towarzyszy nam aż do śmierci. Niestety, spadające odczuwanie słodkości i wyczulenie na nią może oznaczać, że zmysł smaku powoli umiera. Fizjologia działa przeciwko nam, a kubki smakowe z wiekiem przestają się regenerować, a powonienie tępieje.

Kubki smakowe i węch
Przeciętny smakosz ma ok. 10 tys. kubków smakowych w jamie ustnej, smakosz wyjątkowo wrażliwy, czyli przedstawiciel mniej więcej 15-25 proc. populacji, może mieć ich nawet 20 tys. Są też osoby, które mają kubków o połowę mniej, około 5 tys., którym często jest wszystko jedno, co jedzą, bo i tak z rozróżnianiem smaku jest u nich ciężko. Z kubkami smakowymi jest jak z palcami, rodzimy się z konkretną ich liczbą i nie jesteśmy w stanie jej zwiększyć. Możemy je za to „popsuć”, nadużywając mocnych alkoholi, paląc papierosy i spożywając bardzo ostre potrawy.

Jednak kubki smakowe to nie wszystko. Naukowcy zgadzają się, że istnieje od czterech do dziewięciu podstawowych smaków, jednak to, w jaki sposób odbieramy potrawy, zależy też od ich zapachu. A aromatów jest powyżej miliona. Aromat dociera do receptorów węchowych i wpływa na wszystkie subtelności zapachowe i węchowe. To od tych cząsteczek zależy, czy pokarmy ze sobą współgrają, czy też nie. I podobnie jak w przypadku kubków smakowych dzieci mają bardzo wyczulone receptory węchu, których wydajność spada z wiekiem.

Dorosłość
Kiedy dorastamy, nasze zmysły stają się coraz mniej wyostrzone, są nadal sprawne, jednak rozróżniają coraz mniej subtelności. Na tempo i przebieg tych zmian, jak wspomniałam powyżej, ma wpływ starzenie się, ale także to, jak bardzo niehigieniczne jest nasze życie. Z biegiem lat nasz smak staje się kwestią naszego umysłu, zbudowany jest ze wspomnień, przeżyć i atmosfery i często nie odzwierciedla fizjologicznej reakcji na słodycz czy gorycz. W starszym wieku człowiek jest w stanie przekonać się do smaków, które wcześniej budziły w nim awersję. Wpływ mają na to przede wszystkim motywacja, zainteresowanie, ale też ekspozycja pokarmu. Gdy osiągamy wiek podeszły, potrzebujemy smaków bardziej intensywnych, dodajemy więcej soli, by żywność w ogóle nam smakowała. Niestety, nie oznacza to, że każdej osobie starszej wystarczy dodać soli. Każdy z nas jest inny i by uzyskać te same odczucia smakowe, będzie potrzebować innych wzmocnień.

Laura Osęka

Autor tekstu: ( red. )

Zobacz także

Kiedy jeść śniadanie, obiad i kolację

Planowanie tego, co powinieneś jeść, by być szczupłym i zdrowym, wydaje się trudne, jednak okazuje się, że dla zachowania dobrej formy i prawidłowej wagi ważne jest także to, kiedy jesz.

Ryba powszednia

W piramidzie żywieniowej zalecanej przez Instytut Żywności i Żywienia ryby zajmują ważną pozycję, nietrudno jest też je znaleźć w informacjach od dietetyków przekazywanych pacjentom. Nie wszystkie jednak powinny być obecne w naszej codziennej diecie.

Boom na olej kokosowy - czy słuszny?

Od kilku lat panuje prawdziwy boom na olej kokosowy. Sprzedawany w postaci oleju i musu uważany jest za panaceum na różne dolegliwości i prawdziwy superfood wychwalany ze względu na właściwości odżywcze, uzdrawiające i poprawiające walory umysłowe. Czy rzeczywiście są ku temu powody?

Co jeść, żeby mieć dobry humor? Na pewno nie słodycze!

Czasy są trudne, więc trudniej zachować dobry humor. Ale możemy go poprawić dobrze zbilansowaną dietą. Jakie jedzenie skutecznie poprawi nam nastrój? Przeczytajcie!

Zdrowsze odżywianie Polaków w czasie i po pandemii

Doświadczenie izolacji, podczas której konsumenci mieli czas na gotowanie w domu, to impuls do zmiany diety na bogatszą w składniki roślinne. W czasie wiosennej kwarantanny Polacy sięgali po przetwory i mrożonki. Letni sezon na świeże warzywa i owoce daje szansę na utrwalenie zdrowych nawyków.

Jedzenie, które wzmacnia odporność

Posiłki w czasach zarazy powinny być odpowiednio zbilansowane i bogate w składniki zwiększające odporność. Prawidłowa dieta, to obok odpowiedniej ilości snu i ruchu, jeden z najważniejszych czynników wpływających na odporność organizmu - naszą główną broń w walce z koronawirusem.

Inne kategorie

Akademia Horeca

Jak łączyć napoje i alkohole z jedzeniem?

Jako restaurator pewnie wiele razy myślałeś o zasadach łączenia potraw i napojów. Jak sprawić, aby odpowiednia selekcja napojów pasowała do menu? Co zrobić, by obsługa umiała zarekomendować odpowiedni napój 
do serwowanego posiłku?
więcej

Video

Ruch to zdrowie, ale pamiętaj o bezpieczeństwie
Zespół stresu pourazowego – jak zadbać o swoją przyszłość ?
Społeczna odpowiedzialność – myśl o innych
Techniki relaksacji – jak się zregenerować?
Obniżenie nastroju – zrób nowy plan
Lęk przed utratą pracy – jak sobie z nim poradzić?
Konflikty w rodzinie – jak do nich nie dopuścić?
Kontrola – jak jej nie stracić ?
więcej